Zakład Meteorologii i Klimatologii

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Pomiary w obszarach polarnych

W badaniach klimatycznych na Spitsbergenie, w ramach Wypraw Geograficznych UMCS na Spitsbergen, brali udział następujący pracownicy Zakładów: Meteorologii i Obserwatorium Meteorologicznego, Klimatologii oraz Zakładu Meteorologii i Klimatologii.

Andrzej Gluza, Eugeniusz Ryżyk – rok 1986;
Andrzej Gluza – rok 1987;
Andrzej Gluza – rok 1988;
Krzysztof Siwek, Piotr Czaban – rok 1989;
Krzysztof Siwek – rok 1990;
Anna Bilik – rok 1994;
Krzysztof Siwek – rok 1999;
Andrzej Gluza, Krzysztof Siwek – rok 2001;
Krzysztof Siwek – rok 2002.
Gluza A., Siwek K. – 2005
Gluza A., Siwek K. - 2006
Gluza A., Siwek K. - 2007
Ponadto w pomiarach topo- i mikroklimatycznych uczestniczyli, w ramach Wyprawy, pracownicy innych Zakładów: Jan Rodzik (1986-1988) i Maria Łanczont (1987) z Zakładu Geografii Fizycznej UMCS oraz Jacek Piasecki (1987) z Zakładu Meteorologii i Klimatologii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Głównym celem badań było poznanie warunków pogodowych, topoklimatu mikroklimatu i bioklimatu okolic południowego obrzeża Bellsundu (Ziemia Wedela Jarlsberga, Zachodni Spitsbergen). W czasie pierwszej Wyprawy w 1986 r. założono stację meteorologiczną na której prowadzono całodobowe pomiary. Stacja meteorologiczna została zlokalizowana na płaskiej terasie morskiej na wysokości 23 m. n.p.m. w odległości około 200 m od brzegu fiordu Recherche. Roślinność (tundra plamista) była dość uboga gatunkowo i składała się z kępek mchów, porostów, skalnic i wierzby polarnej o wysokości kilku centymetrów. Pokrywała ona około 60% powierzchni. Obserwacje były prowadzone co trzy godziny (00, 03, 06, 09, 12, 15, 18, 21) w czasie GMT. Mierzono następujące elementy meteorologiczne: ciśnienie atmosferyczne, temperaturę powietrza (aktualną, maksymalną, minimalną) na wysokościach 5 i 200 cm, wilgotność względną, temperaturę punktu rosy, prężność pary wodnej, niedosyt wilgotności powietrza, wysokość opadów atmosferycznych, parowanie potencjalne (ewaporometr Wilda), kierunek i prędkość wiatru, stopień zachmurzenia i rodzaj chmur, chwilowe natężenie promieniowania całkowitego i odbitego, usłonecznienie, temperaturę gruntu (na różnych głębokościach 2, 5, 10, 20, 50 cm). Ponadto zainstalowano samopisy (dobowe i tygodniowe) do ciągłej rejestracji ciśnienia atmosferycznego, temperatury powietrza i wilgotności względnej. W celu poznania warunków bioklimatycznych określano wielkość ochładzającą powietrza za pomocą katatermometru typu Hilla.
Oprócz stacji bazowej założono sieć stałych punktów pomiarowych w wybranych formach terenu, gdzie zainstalowano samopisy do rejestracji temperatury i wilgotności względnej powietrza. Zainstalowano również w wybranych środowiskach roślinno-glebowych (o różnym stopniu uwilgocenia) stanowiska do pomiaru temperatury gruntu i temperatur ekstremalnych na wysokości 5 cm nad powierzchnią gruntu. W ramach prac nad termiką i dynamiką czynnej warstwy zmarzliny dokonywano pomiarów temperatury gruntu (na różnych głębokościach 50, 100, 150 i 200 cm) i głębokości zalegania zmarzliny (w wybranych profilach).
W latach 1989 i 1990 kontynuowano rozpoczęte badania oraz rozpoczęto pomiary topoklimatyczne wzdłuż wybranych transektów na Calypsostrandzie.