Zakład Meteorologii i Klimatologii

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Obserwatorium Meteorologiczne

Obserwatorium Meteorologiczne Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej zostało założone i zlokalizowane (część naziemna) na Placu Litewskim 3 (współrzędne geograficzne: N 51°14'54" i E 22°33'38", h = 195,3 m n.p.m.) oraz w wieży budynku uniwersyteckiego (dawny pałac Radziwiłłów) w centrum Lublina (taras obserwacyjny - 20,7 m nad powierzchnią gruntu czyli 216,0 m n.p.m.). Głównym celem, dla którego zostało powołane Obserwatorium, była konieczność zdobycia możliwie bogatych materiałów dla poznania lokalnego klimatu miasta, a drugim, ale niemniej ważnym celem były potrzeby dydaktyki uniwersyteckiej. Pomiaru rozpoczęto w dniu 1 października 1951 roku. Organizatorem i pierwszym kierownikiem Obserwatorium (wyodrębnionego w Katedrze Geografii Fizycznej) był doktor (późniejszy profesor) Włodzimierz Zinkiewicz. Obserwacje, przez cały czas prowadzenia pomiarów, prowadzi się trzy razy dziennie w "tradycyjnych terminach" 7, 13, 21 czasu średniego słonecznego miejscowego czyli o 6:30, 12:30, 20:30 czasu środkowoeuropejskiego (tzw. czas zimowy) lub 7:30, 13:30, 21:30 czasu letniego.

Zakres pomiarów przez 50 lat funkcjonowania Obserwatorium był nieustannie poszerzany i zmieniany. Obecnie na terenie ogródka meteorologicznego, o wymiarach 10 na 10 m, znajdują się dwie klatki meteorologiczne typu angielskiego, pluwiograf tygodniowy (czynny tylko w ciepłej porze roku) ewaporometr typu Wilda (pod daszkiem żaluzjowym zabezpieczony siatką drucianą) na wysokości 50 cm nad powierzchnią gruntu, deszczomierz typu Hellmanna (na wysokości 100 cm nad powierzchnią gruntu). W klatkach (na wysokości 200 cm nad powierzchnią gruntu) zainstalowany jest psychrometr typu Augusta, termometr maksymalny i minimalny oraz samopisy termograf i higrograf.
W okresie zimowym używa się do pomiarów grubości szaty śnieżnej śniegowskazu a ponadto określa się równoważnik wodny śniegu za pomocą śniegomierza wagowego WS - 43. Określa się także gatunek śniegu i stan powierzchni gruntu. Grunt w ogródku meteorologicznym pokryty jest w okresie wegetacji trawą o wysokości ok. 10 cm.
W naziemnej części obserwatorium przeprowadza się także pomiary ochładzania za pomocą katatermometru typu Hilla oraz obserwacje wizualne: stan gruntu, zjawiska występujące na gruncie. W budynku, w pokoju obserwatorów, na wysokości 206,4 m n.p.m., a 11,1 m nad gruntem zawieszony jest barometr rtęciowy (naczyniowy), a ponadto znajduje się tam barograf tygodniowy i barometr aneroid. Dodatkowo odbiornik anemometru typu W - 841. Na tarasie obserwacyjnym, na poziomie 20,7 m nad gruntem, 216,0 m n.p.m. zainstalowane są: heliograf typu Campbell-Stokesa, solarymetr firmy Kipp & Zonen, zaś na maszcie o wysokości ok. 4 m znajduje się anemometr. Na tarasie obserwacyjnym przeprowadza się obserwacje stanu nieba, widzialności poziomej oraz zjawisk meteorologicznych.

Od 1994 roku niezależnie od tego działa w Obserwatorium automatyczna stacja meteorologiczna firmy "A-STER".